Zmiana ustawy Prawo o stowarzyszeniach

Opinia w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

[read_more]

ADRESAT:

Marszałek Sejmu RP

SPRAWA: 

Opinia w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

UZASADNIENIE:

W dniu 26 stycznia 2024 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji wniosła do laski marszałkowskiej projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Przedłożony projekt jest odpowiedzią na petycję skierowaną do Sejmu RP przez Ogólnopolską Federację Organizacji Pozarządowych, w której organizacja przedstawiła propozycje rozwiązań zmierzających do umożliwienia szybkiej rejestracji stowarzyszeń  w KRS, z wykorzystaniem wzorca statutu.

Opiniowany projekt ustawy wprowadza niezbędne zmiany w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989r. Prawo o stowarzyszeniach oraz w ustawie z dnia z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym, które umożliwiają praktyczne wdrożenie procedury szybkiej rejestracji stowarzyszeń rejestrowych w oparciu o wzorzec statutu. Nowelizacja proponuje w szczególności – w ustawie Prawo o stowarzyszeniach – wprowadzenie nowego art. 9a opisującego procedurę uchwalenia statutu przez założycieli nowego stowarzyszenia przy wykorzystaniu wzorca statutu udostępnionego w systemie teleinformatycznym oraz formułuje zasady jego elektronicznego podpisania przez założycieli. Projektowane rozwiązania zakładają, iż wzorzec takiego statutu zostanie określony w drodze rozporządzenia przez Ministra Sprawiedliwości. Wzorzec powinien umożliwiać nie tylko rejestrację nowego stowarzyszenia ale również zapewniać możliwość dokonywania zmian dla tak zarejestrowanego podmiotu w systemie teleinformatycznym. Należy jednocześnie podkreślić, iż proponowane rozwiązanie nie zastępuje obecnej ścieżki rejestracji stowarzyszeń – stanowi natomiast jej uzupełnienie. Projekt ustawy zakłada również wprowadzenie istotnej zmiany w ustawie z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – zakłada bowiem wprowadzenie stałej opłaty w kwocie 125 zł pobieranej od wniosku o wpis do KRS stowarzyszenia, którego statut został uchwalony przy wykorzystaniu wzorca statutu udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Rozwiązania legislacyjne mające na celu usprawnienie procesu tworzenia nowych stowarzyszeń poprzez wykorzystanie nowoczesnych rozwiązań teleinformatycznych należy generalnie ocenić jako pozytywnie wpływające na poszerzenie możliwości realizacji przez obywateli gwarantowanego im przez art. 58 Konstytucji RP prawa do zrzeszania się. To prawo w ostatnich latach jest coraz intensywniej wykorzystywane również przez osoby starsze, które zrzeszają się m.in. w ramach stowarzyszeń UTW jak również innych organizacji seniorskich. Należy równocześnie zauważyć, iż zgodnie z aktualnie obowiązującym przepisem art. 17 ust. 3 ustawy Prawo o stowarzyszeniach „Postępowanie w sprawach o wpis lub zmianę wpisu stowarzyszenia oraz terenowej jednostki organizacyjnej do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego jest wolne od opłat sądowych.” W tym kontekście projektowane w opiniowanej ustawie rozwiązanie polegające na wprowadzeniu stałej opłaty w kwocie 125 zł pobieranej od wniosku o wpis do KRS stowarzyszenia, którego statut został uchwalony przy wykorzystaniu wzorca statutu udostępnionego w systemie teleinformatycznym, należy uznać za nieuzasadnione. Ewentualne przychody uzyskane z tego tytułu mają w skali całego budżetu charakter pomijalny – brak opłaty z kolei to ważny symbol wspierania przez Państwo realizacji przez obywateli konstytucyjnie umocowanej zasady wolności zrzeszania się.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń UTW pozytywnie opiniuje projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jednocześnie wnioskujemy o rezygnację z proponowanego w niej rozwiązania obejmującego wprowadzenie stałej opłaty w kwocie 125 zł pobieranej od wniosku o wpis do KRS stowarzyszenia, którego statut został uchwalony przy wykorzystaniu wzorca statutu udostępnionego w systemie teleinformatycznym.

Zadanie publiczne pn. Mocna Federacja – sieciuje, partycypuje, inspiruje! sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 1a.