Ustawa o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia

W dniu 14 marca 2024r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce „Rządowy Proces Legislacyjny” zamieszczony został projekt ustawy o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia[1].

[read_more]

ADRESAT:

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

SPRAWA: 

Opinia dot. projektu ustawy o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia

UZASADNIENIE:

W dniu 14 marca 2024r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji w zakładce „Rządowy Proces Legislacyjny” zamieszczony został projekt ustawy o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia[1]. Projekt, który został przygotowany przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, zawiera propozycję systemowej regulacji mającej na celu unormowanie prawne wieloletniej tradycji szczególnego honorowania osób, które ukończyły 100 lat życia, w postaci przyznawania im specjalnego świadczenia finansowanego przez budżet państwa. Takie świadczenie – w drodze wyjątku – jest bowiem przyznawane od 1972 r. przez Prezesów ZUS i KRUS na mocy decyzji podjętej przez Prezesa Rady Ministrów.

Zgodnie z art. 2 i 3 projektu ustawy świadczenie honorowe przysługiwać będzie osobom posiadającym obywatelstwo polskie, które ukończyły 100 lat życia i które:

• w ostatnim dniu miesiąca poprzedzającego miesiąc wypłaty tego świadczenia mają prawo do świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. W takim przypadku prawo do świadczenia honorowego z tytułu ukończenia 100 lat życia przyznawane byłoby             z urzędu.
• nie posiadają prawa do świadczeń emerytalno-rentowych, ale posiadają po ukończeniu 16. roku życia centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych)[2] na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 10 lat. W takiej sytuacji przyznanie świadczenia honorowego miałoby następować na wniosek złożony w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

W odniesieniu do wysokości świadczenia honorowego ustawa zakłada, iż będzie ono wypłacane w kwocie stałej, odpowiadającej wysokości kwoty bazowej obowiązującej w dniu ukończenia 100 lat. Oznacza to, iż w przypadku uchwalenia i wejścia w życie projektowanej ustawy w roku 2024 wysokość świadczenia honorowego do dnia 28 lutego 2025r. wynosiłaby 6246,13 zł brutto miesięcznie.[3]

Warto również zaznaczyć, iż zgodnie z art. 12 projektowanej ustawy świadczenie przyznane w drodze wyjątku przed wejściem w życie niniejszej ustawy dla osób, które ukończyły 100 lat życia, przysługiwałoby im w dotychczasowej wysokości i od dnia wejścia w życie ustawy stawałoby się świadczeniem honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia. W projekcie ustawy uregulowana została również sytuacja osób, które osiągnęły wiek 100 lat przed dniem wejścia w życie opiniowanej ustawy i nie uzyskały z tego tytułu świadczenia w drodze ww. wyjątku. Stosownie do art. 13 ustawy w takim przypadku również do nich zastosowane zostaną przepisy projektowanej ustawy. Powołane przepisy pozwalają zatem objąć systemową regulacją prawną wszystkie osoby, które mają ukończone 100 lat w chwili wejścia w życie tego nowego aktu prawnego.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń UTW pozytywnie opiniuje projekt ustawy o świadczeniu honorowym z tytułu ukończenia 100 lat życia. Najnowsze prognozy demograficzne ujęte m.in. w opracowaniu Głównego Urzędu Statystycznego pt. „Prognoza ludności na lata 2023–2060 r.” (Warszawa 2023) jednoznacznie przewidują w kolejnych latach dynamiczny postęp procesu starzenia się społeczeństwa polskiego, co znajduje również swój wyraz w prognozowanym wzroście liczby osób, które osiągną wiek 100 lat. W roku 2024 takich osób ma być 2336 a w roku 2033 – już ponad 12 000. Wejście w życie projektowanej regulacji będzie miało zdecydowanie pozytywny wpływ na sytuację materialną osób, które osiągnęły wiek 100 lat, ale także korzystnie będzie oddziaływać na sytuację rodzin, które opiekują się takimi osobami. Projektowana ustawa zapewnia gwarancję przyznania prawa do świadczenia honorowego co stanowi również ważny symbol uznania i docenienia całego dotychczasowego życia wszystkich najstarszych obywateli naszego kraju.

---

[1] https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12383050/katalog/13045354#13045354

[2] w rozumieniu art. 3 ust. 1a pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r.  o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 226 i 232),

[3] Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie kwoty bazowej w 2023 r. za: https://stat.gov.pl/sygnalne/komunikaty-i-obwieszczenia/lista-komunikatow-i-obwieszczen/komunikat-w-sprawie-kwoty-bazowej-w-2023-roku,275,11.html

Zadanie publiczne pn. Mocna Federacja – sieciuje, partycypuje, inspiruje! sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 1a.