Wniosek o włączenie obywateli – seniorów  do systemu szkoleń, służących nabyciu wiedzy i umiejętności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

Wniosek o włączenie obywateli – seniorów do systemu szkoleń, służących nabyciu wiedzy i umiejętności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.  

[read_more]

ADRESAT

Szanowny Pan

Władysław Kosiniak- Kamysz

Wicepremier, Minister Obrony Narodowej

SPRAWA:

Wniosek o włączenie obywateli – seniorów do systemu szkoleń, służących nabyciu wiedzy i umiejętności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.  

UZASADNIENIE

Z dniem 1 stycznia 2025 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. 2024 poz. 1907), która określa zasady funkcjonowania systemu ochrony ludności zarówno w czasie pokoju, jak i w czasie wojny oraz w sytuacjach kryzysowych. Głównym celem ustawy jest zapewnienie ochrony życia i zdrowia obywateli oraz bezpieczeństwa w obliczu zagrożeń naturalnych i militarnych, w tym stanu wojennego i wojny. Z licznych publicznych wypowiedzi Pana Wicepremiera wynika, że budowa sprawnego systemu obrony cywilnej oraz rozwój infrastruktury ochrony ludności stanowią dla rządu priorytetowe zadanie. Podkreśla Pan również, że wdrożenie ustawy ma odpowiadać na społeczne oczekiwania w zakresie zapewnienia bezpiecznego i odpornego środowiska cywilnego w kontekście współczesnych zagrożeń – zarówno militarnych, jak i pozamilitarnych – przy jednoczesnym poszanowaniu swobód obywatelskich.

Wśród kluczowych filarów ustawy wymienia się m.in.:

• system ostrzegania i alarmowania,
• ewakuację i przyjęcie ludności,
• budowę schronów i miejsc ukrycia,
• wzmacnianie odporności społecznej,
• zapewnienie finansowania działań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.

Dla skutecznej implementacji przepisów przewidziano system szkoleń skierowany do szerokiego grona obywateli, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 lutego 2025 r. w sprawie programów szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wymagań dla podmiotów prowadzących szkolenia (Dz.U. 2025, poz. 162). Zgodnie z załącznikiem nr 9 do ww. rozporządzenia, celem programu szkoleniowego dla ludności jest przygotowanie mieszkańców Polski do właściwego reagowania w sytuacjach zagrożenia, w tym: rozpoznawania i zapobiegania zagrożeniom, kształtowania odpowiednich zachowań w sytuacjach kryzysowych, a także współdziałania z organami i służbami ochrony ludności. Szkolenia te mają służyć podniesieniu odporności społecznej. Zakres obligatoryjnych obszarów tematycznych szkolenia obejmuje:

1. Sygnały alarmowe i komunikaty ostrzegawcze,
2. Indywidualne przygotowanie do ewakuacji i przetrwania w warunkach długotrwałego zagrożenia,
3. Ewakuację ludzi, zwierząt i mienia oraz współdziałanie z podmiotami ochrony ludności,
4. Udzielanie pierwszej pomocy,
5. Działania pomocowe,
6. Środki ochrony indywidualnej i miejsca schronienia w sytuacjach realnego zagrożenia.

Po zapoznaniu się z powołanymi wyżej przepisami, Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku – Polskie Forum Seniorów wskazuje na konieczność objęcia systemem szkoleń również obywateli-seniorów, których liczba w Polsce wynosi obecnie ok. 10 milionów. Zwiększanie świadomości prawnej i obywatelskiej osób starszych, a także przygotowanie ich do podejmowania właściwych działań w sytuacjach zagrożenia, stanowi istotny element polityki senioralnej państwa. Bezpieczeństwo osób starszych powinno być integralną częścią działań zarówno administracji rządowej, jak i samorządowej. Mając to uwadze rekomendujemy w szczególności:

1. Włączenie seniorów do tworzonego systemu szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej.
2. Wykorzystanie do prowadzenia powyższych zajęć potencjału edukacyjnego i organizacyjnego sieci Uniwersytetów Trzeciego Wieku (ok. 700 placówek w całej Polsce),
3. Podjęcie współpracy w tym obszarze z samorządowymi radami seniorów (ok. 500 w kraju), które mogą odegrać rolę lokalnych partnerów w organizacji i promocji szkoleń.

Wyrażamy nadzieję, że rząd Rzeczypospolitej Polskiej – kierując się zasadą równości, solidarności społecznej i odpowiedzialności za bezpieczeństwo wszystkich obywateli – podejmie działania na rzecz włączenia osób starszych w system edukacji obywatelskiej i przygotowania obronnego. Wierzymy, że doświadczenie, wiedza życiowa i zaangażowanie seniorów mogą stać się wartością dodaną dla realizacji założeń ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej.

Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.