Wniosek o włączenie obywateli – seniorów  do systemu szkoleń, służących nabyciu wiedzy i umiejętności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w nawiązaniu do  Rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026.

Wniosek o włączenie obywateli – seniorów do systemu szkoleń, służących nabyciu wiedzy i umiejętności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w nawiązaniu do Rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026.

[read_more]

ADRESAT

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji

DO WIADOMOŚCI:

Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego

SPRAWA:

Wniosek o włączenie obywateli – seniorów do systemu szkoleń, służących nabyciu wiedzy i umiejętności z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, w nawiązaniu do Rządowego Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026.

UZASADNIENIE

W dniu 5 czerwca 2025 r. weszła w życie uchwała nr 72 Rady Ministrów z dnia 27 maja 2025 r. w sprawie zatwierdzenia Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026 (M.P. poz. 541/2025), zwanego dalej Programem OLiOC[1]. Dokument ten został przyjęty na podstawie art. 156 ust. 5 w związku z art. 199 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U. poz. 1907).

Program OLiOC wyznacza kierunki i konkretne zadania służące odbudowie oraz modernizacji systemu obrony cywilnej i ochrony ludności w Polsce. Jego nadrzędnym celem jest zwiększenie odporności państwa oraz zdolności społeczeństwa do reagowania na wszelkie zagrożenia – zarówno naturalne, technologiczne, jak i militarne.

Wśród zidentyfikowanych problemów, dokument wyraźnie wskazuje na:

• niewystarczające wykorzystanie potencjału organizacji pozarządowych, w tym ich zasobów kadrowych,
• niski poziom przygotowania obywateli do udzielania pierwszej pomocy i innych działań pomocowych,
• ograniczoną wiedzę społeczeństwa na temat zagrożeń, sygnałów alarmowych oraz procedur reagowania,
• zwiększoną podatność na dezinformację oraz ryzyko paniki społecznej w sytuacjach kryzysowych,
• potrzebę zapewnienia dostępnych i skutecznych narzędzi komunikacji dla osób z niepełnosprawnościami i żyjących w ubóstwie.

Szczególnie istotny w kontekście działań środowisk senioralnych jest Obszar 4 Programu: Edukacja, szkolenia oraz baza i zaplecze szkoleniowe, który obejmuje m.in.:

• edukację w zakresie przetrwania i samoorganizacji społecznej,
• szkolenia dla kadr administracji, służb oraz liderów lokalnych,
• działania informacyjne i promocyjne,
• badania i rozwój w obszarze ochrony ludności.

Program jasno stwierdza, że budowa odpornego społeczeństwa musi odbywać się również z udziałem organizacji pozarządowych, które po spełnieniu odpowiednich wymagań formalnych (§ 11 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 6 lutego 2025 r.), będą mogły prowadzić szkolenia z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz ubiegać się o dedykowane środki finansowe.

Uwzględniając powyższy kontekst, Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku po konsultacji z Polskim Forum Seniorów w pełni popiera założenia i cele Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej na lata 2025–2026. Jednocześnie – dostrzegając pilną potrzebę systemowego włączenia osób starszych do programu szkoleń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz podjęcia działań wspierających ich gotowość do współdziałania w sytuacjach kryzysowych – rekomendujemy wykorzystanie istniejącego potencjału sieci Uniwersytetów Trzeciego Wieku (ok. 700 UTW w całym kraju) oraz samorządowych rad seniorów (ok. 500 w Polsce) jako partnerów w edukacji i budowaniu odporności lokalnych społeczności. Jednostki te dysponują strukturami organizacyjnymi, kadrą dydaktyczną i – co najważniejsze – zaufaniem środowiska, co czyni je naturalnym zapleczem dla realizacji działań informacyjno-szkoleniowych. Deklarujemy gotowość do współpracy z administracją rządową i samorządową w realizacji zadań edukacyjnych, promocyjnych oraz szkoleniowych przewidzianych w Programie OLiOC przy wykorzystaniu wieloletniego doświadczenia w prowadzeniu działań na rzecz edukacji, integracji i bezpieczeństwa osób starszych oraz konsolidowaniu środowiska organizacji senioralnych w Polsce.

Wierzymy, że włączenie środowisk senioralnych w proces budowy odporności społecznej przyczyni się do pełniejszego wykorzystania potencjału obywatelskiego i zwiększenia bezpieczeństwa wszystkich mieszkańców naszego kraju.

---

[1] https://www.gov.pl/web/mswia/rzad-przyjal-program-ochrony-ludnosci-i-obrony-cywilnej-na-lata-20252026

Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.