Stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia (numer projektu: UD191)

Stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia (numer projektu: UD191).

[read_more]

ADRESAT:

Minister Zdrowia

SPRAWA:

Stanowisko w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia (numer projektu: UD191).

UZASADNIENIE:

Na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji  zamieszczono projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie informacji w ochronie zdrowia (numer projektu: UD191).  W uzasadnieniu wskazuje się, iż zmiana proponowana w przedmiotowym projekcie „ma na celu wprowadzenie systemu Ewidencji Potencjału Świadczeniodawcy (EPS), który umożliwi monitorowanie w czasie rzeczywistym potencjału usługodawcy. W systemie ochrony zdrowia brak jest rozwiązań pozwalających na monitorowanie na poziomie centralnym informacji o aktualnym stanie zasobów: łóżek szpitalnych, pracowników medycznych, infrastruktury, wyrobów medycznych, środków ochrony indywidualnej, gazów medycznych oraz krwi i jej składników”. 

W szerokiej perspektywie spojrzenia na proponowane nowe rozwiązanie konieczne jest podkreślenie dynamicznie postępującego w naszym kraju procesu starzenia się społeczeństwa, które niesie za sobą szereg wyzwań dla administracji publicznej, w tym w szczególności wzrost zapotrzebowania na usługi zdrowotne i opiekuńcze. Z raportu Głównego Urzędu Statystycznego „Sytuacja osób starszych w Polsce w 2022r.” (GUS Warszawa, Białystok, 2023) wynika, iż w 2005 r. udział osób starszych w ogólnej populacji Polaków wyniósł 17,2%, a w 2022r. ukształtował się na poziomie 25,9%. Spadek liczby ludności ogółem i wzrost liczby ludności w wieku senioralnym skutkuje wzrostem wskaźnika obciążenia demograficznego osobami starszymi – wskaźnik ten ukształtował się w 2022r. na poziomie 29,9. Dynamiczny przyrost liczby osób starszych oznacza, iż wzrasta liczba osób w wieku poprodukcyjnym – w 2022r. wskaźnik ludności w wieku poprodukcyjnym na 100 osób w wieku produkcyjnym ukształtował się na poziomie 39, tj. o 15 wyższym niż w roku 2005. Wyniki Prognozy ludności na lata 2023–2060 wskazują na pogłębianie się procesu starzenia społeczeństwa. Mimo przewidywanego ubytku ludności o ponad 7 mln do 2060r. spodziewany jest postępujący proces starzenia się ludności Polski, co oznacza wzrost odsetka osób w wieku 65 lat i więcej. Populacja osób w tym wieku wzrośnie w końcu horyzontu prognozy do 11,8 miliona i będzie stanowiła prawie 40% ogółu ludności. (za: Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce za 2023 r., Minister do spraw Polityki Senioralnej, Warszawa, grudzień 2024).

Biorąc pod uwagę powyższe dane demograficzne Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku wyraża generalne poparcie dla projektu przedmiotowej regulacji doceniając jej potencjalnie pozytywne efekty, tj.: 

1. Wprowadzenie systemu EPS może umożliwić szybsze kierowanie pacjentów, w tym seniorów, do placówek dysponujących odpowiednimi zasobami, co może skrócić czas oczekiwania na hospitalizację i świadczenia ratujące zdrowie i życie.
2. Bieżące monitorowanie dostępności łóżek, sprzętu medycznego i personelu może ograniczyć problem niepotrzebnego przewożenia pacjentów między placówkami. Seniorzy często są przewożeni do kilku różnych szpitali w poszukiwaniu wolnego miejsca, co jest dla nich szczególnie obciążające.
3. Automatyczne pozyskiwanie danych może usprawnić koordynację opieki nad seniorami, szczególnie w kontekście planowych hospitalizacji, rehabilitacji i zabezpieczenia miejsc w placówkach geriatrycznych.
4. Możliwość zgłoszenia zapotrzebowania na łóżko przez jednostki Państwowego Ratownictwa Medycznego (PRM) może zapewnić bardziej efektywną organizację pomocy w nagłych przypadkach.

Jednocześnie zwracamy szczególną uwagę na konieczność zapewnienia, aby proponowane zmiany:

1. nie prowadziły do praktyk, w których automatyzacja zarządzania dostępnością łóżek szpitalnych skutkowałaby systemowym ograniczeniem dostępu do świadczeń dla seniorów, ze względu na ich zazwyczaj dłuższy czas hospitalizacji oraz większe potrzeby medyczne w porównaniu do osób młodszych;
2. uwzględniały docelowo w EPS potrzebę monitorowania dostępności również łóżek w oddziałach geriatrycznych i placówkach długoterminowej opieki medycznej;
3. nie doprowadziły do sytuacji, w której automatyczna dystrybucja informacji o niedostępności świadczeń skutkowałaby podejmowaniem decyzji wyłącznie na poziomie administracyjnym, bez pełnego uwzględnienia lokalnych realiów i indywidualnych potrzeb pacjentów, w tym zwłaszcza seniorów.

W związku z powyższym Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń UTW wraz z Polskim Forum Seniorów rekomenduje oraz uprzejmie prosi, aby na dalszych etapach procesu legislacyjnego w szczególności:

1. zagwarantować, że seniorzy nie będą marginalizowani w dostępie do łóżek i świadczeń medycznych, a system EPS nie stanie się narzędziem „optymalizacji” kosztem osób starszych;
2. rozważyć docelowe rozszerzenie funkcjonalności systemu na inne niż szpitale placówki, np. opieki długoterminowej.

Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.