Stanowisko w sprawie projektu Programu współpracy Województwa Zachodniopomorskiego z organizacjami pozarządowymi na rok 2025r.
[read_more]
ADRESAT:
Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego
SPRAWA:
Stanowisko w sprawie projektu Programu współpracy Województwa Zachodniopomorskiego z organizacjami pozarządowymi na rok 2025r.
UZASADNIENIE:
Uchwałą nr 1363/24 z dnia 19 sierpnia 2024r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego skierował do konsultacji projekt „Programu współpracy Województwa Zachodniopomorskiego z organizacjami pozarządowymi na rok 2025r.” [dalej: Program współpracy].
W planowanych do realizacji priorytetach współpracy Samorządu Województwa Zachodniopomorskiego z organizacjami pozarządowymi na rok 2025r. wskazano zadanie pn. „Działalność na rzecz osób w wieku emerytalnym” i przypisano je do realizacji Regionalnemu Ośrodkowi Polityki Społecznej.
Należy podkreślić, iż każde działanie skierowane do seniorów i ukierunkowane na poprawę ich sytuacji należy uznać za ważne i zasługujące na pełne poparcie. Działania w aspekcie polityki senioralnej wymusza na organach administracji publicznej aktualna sytuacja demograficzna – w końcówce bowiem 2022r. w Polsce liczba osób w wieku 60 lat i więcej wyniosła 9,8 mln, i w stosunku do roku poprzedniego zwiększyła się o 0,7%. Udział osób starszych w populacji wszystkich mieszkańców Polski osiągnął poziom niemal 26%. W województwie zachodniopomorskim udział osób w wieku 60 lat i więcej w ogólnej liczbie na koniec 2022r. wynosił 27,5%, co stanowiło ponad 450 000 seniorów (!) – jak wynika raportu Głównego Urzędu Statystycznego „Sytuacja osób starszych w Polsce w 2022 r.” od roku 2005 odsetek osób starszych (na tle wszystkich województw w Polsce) najbardziej zwiększył się w województwie zachodniopomorskim (wzrost o 11,9 p. proc.).
W projekcie ww. Programu współpracy wskazuje się, iż przedmiotem współpracy z organizacjami pozarządowymi są zadania własne województwa:
1/ tożsame z zadaniami określonymi w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie;
2/ wskazane w aktualnej Strategii Rozwoju Województwa Zachodniopomorskiego.
W tym kontekście warto wskazać, iż w Strategii Rozwoju Województwa Zachodniopomorskiego do roku 2030 Autorzy słusznie zauważają, że wzrost wskaźnika obciążenia demograficznego spowoduje zwiększenie kosztów usług publicznych, w tym finansowanych przez samorządy i w związku z tym niezbędna jest aktywizacja społeczna osób starszych i wydłużenie wieku aktywności zawodowej, a także rozwój infrastruktury dostosowanej do potrzeb tej grupy wiekowej. Dodatkowo w ww. Strategii podkreśla się, że stopniowe starzenie się społeczeństwa związane ze zwiększeniem odsetka osób w wieku poprodukcyjnym oraz wydłużeniem wieku życia rodzi implikacje dla rynku pracy, sektora usług publicznych, zapotrzebowania na infrastrukturę, instytucje publiczne i sposób ich funkcjonowania, kompetencje zawodowe, a także standardy jakości życia dostosowane do potrzeb osób starszych. Zachodzące zmiany powinny znaleźć wyraz w zwiększeniu aktywności i udziału seniorów w życiu zawodowym i społecznym, a zarazem intensyfikacji dialogu międzypokoleniowego. Brak aktywnych działań w tym względzie oznaczać będzie stopniowe obniżanie konkurencyjności i atrakcyjności regionu[…].
Wskazane powyżej okoliczności są potwierdzone, dodatkowo zdiagnozowane i uzasadnione w Wojewódzkim Programie na rzecz Seniorów na lata 2023-2027 dla Województwa Zachodniopomorskiego. W podsumowaniu i rekomendacjach ww. dokumentu określono, że procesy demograficzne zachodzące tak w województwie zachodniopomorskim, jak i w całej Polsce, stawiają przed polityką społeczną szereg wyzwań. Zawarte w Programie propozycje działań, mają umożliwić stworzenie na Pomorzu Zachodnim warunków, które pozwoliłyby osobom starszym na pełne i efektywne uczestnictwo w życiu społecznym, partycypację w decyzjach publicznych. Standardem dla samorządów staje się kreowanie takiej polityki społecznej, która zwiększy szansę na realizację prawa osób starszych do życia w dobrostanie i na tyle niezależnych, na ile jest to możliwe.
Działania realizowane na rzecz i wobec osób starszych, zawarte w Programie, nie będą ograniczać się tylko do interwencji na rzecz najsłabszych seniorów. Podstawowym celem zaplanowanych aktywności będzie tworzenie warunków umożliwiających eksponowanie i wykorzystanie posiadanego przez tę grupę – kapitału życiowego doświadczenia. Oznacza to, że będą one skierowane do wszystkich seniorów, zarówno tych, którzy samodzielnie organizują swoje życie, posiadają potencjał do działań społecznych, twórczych, jak i do tych, którzy wymagają wsparcia i pomocy innych. W zaplanowanych celach i działaniach, zostały uwzględnione właściwe dla regionu cechy demograficznego starzenia się ludności, jak również zakres i obszar, dostosowany do całokształtu polityki rozwojowej samorządu i realnych możliwości. Zaplanowane rozwiązania uwzględniają sytuację życiową osób starszych, warunku życia ich rodzin, jak również współpracę samorządów lokalnych
Biorąc pod uwagę powyżej wskazane okoliczności Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku zachęca do systematycznego poszerzania działań na rzecz osób starszych. W tym kontekście za szczególnie ważne dla tej grupy społecznej można wskazać: szeroko pojętą aktywizację połączoną z profilaktyką zdrowotną, współpracę międzypokoleniową, integrację, budowanie pozytywnego wizerunku starości, edukację, wypoczynek, rekreację, turystykę, włączenie i zaangażowanie obywatelskie czy też powrót na rynek pracy.
Potrzeby i oczekiwania seniorów ulegają zmianie – dla przykładu można wskazać, iż według raportu SeniorApp w ciągu ostatniego roku liczba osób 60+ zainteresowanych dodatkową pracą [a więc pozostaniem na rynku pracy lub powrotem na ten rynek] wzrosła o 27 proc. [za www.money.pl] – w Polsce w grupie osób w wieku 55-64 lata pracuje ponad 58% seniorów i jak pokazują prognozy w kolejnych latach odsetek ten będzie się powiększał.
Biorąc pod uwagę wieloaspektowe skutki starzenia się społeczeństwa oraz prognozy wskazujące na utrzymywanie się przez kolejna lata tego trendu demograficznego – Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku rekomenduje i uprzejmie prosi o:
- dalsze konsekwentne rozbudowywanie działań na rzecz seniorów w Programie współpracy na rok 2025 i w latach kolejnych;
- odwołanie się w §4 ust. 1 Programu współpracy wprost również do Wojewódzkiego Programu na rzecz Seniorów na lata 2023-2027 dla Województwa Zachodniopomorskiego;
- wskazanie w Programie współpracy „priorytetów senioralnych” również przy innych komórkach organizacyjnych i tym samym wyjście poza spojrzenie na sprawy osób starszych wyłącznie przez pryzmat polityki społecznej realizowanej przez regionalne ośrodki polityki społecznej (np. edukacja, zdrowie, sport, profilaktyka uzależnień itp.);
- przygotowanie i ogłoszenie na rok 2025 konkursów grantowych dedykowanych dla seniorów i organizacji seniorskich oraz rozważenie wprowadzenia dofinasowań wieloletnich (np. projekty dwuletnie);
- poszerzanie planowanych działań na rzecz osób starszych w innych dokumentach strategicznych Województwa Zachodniopomorskiego oraz w działalności bieżącej;
- zabezpieczenie w budżecie Województwa Zachodniopomorskiego odpowiednio wysokich środków niezbędnych do realizacji planowanych i oczekiwanych społecznie działań dla seniorów.
Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.
Aby zagłosować, musisz się zalogować.
Nie masz jeszcze konta? Dołącz do Polskiego Forum Seniorów.