Stanowisko w sprawie kontynuacji rządowego Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych na lata 2021–2025 „AKTYWNI+” po zakończeniu jego obecnej edycji.

Stanowisko w sprawie kontynuacji rządowego Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych na lata 2021–2025 „AKTYWNI+” po zakończeniu jego obecnej edycji.

[read_more]

Adresat:

Marzena Okła-Drewnowicz
Sekretarz Stanu ds. Polityki Senioralnej

Sprawa:

Stanowisko w sprawie kontynuacji rządowego Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych na lata 2021–2025 „AKTYWNI+” po zakończeniu jego obecnej edycji.

Uzasadnienie:

Z dniem 31 grudnia 2025r. zakończy się 5-letni okres realizacji rządowego Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych na lata 2021–2025 „AKTYWNI+”. Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń UTW po konsultacji z Polskim Forum Seniorów[1] jak również przy jednogłośnej akceptacji ponad 100 liderów UTW i organizacji seniorskich zgromadzonych na konferencji „Złoty Jubileusz Uniwersytetów Trzeciego Wieku w Polsce – osiągnięcia  i inspiracje” (Kraków, 5 listopada 2025r.) wyraża głębokie przekonanie o konieczności kontynuacji przedmiotowego Programu po zakończeniu jego obecnej edycji. Program ten stanowił przez ostatnie lata jedno z najważniejszych narzędzi wspierania aktywności obywatelskiej i edukacyjnej osób starszych w Polsce. Brak ciągłości w realizacji Programu groziłby poważnym osłabieniem potencjału zbudowanego przez tysiące lokalnych inicjatyw seniorskich. W tym kontekście formułujemy jednocześnie następujące postulaty:

1. Zapewnienie ciągłości realizacji Programu od 2026 roku – z zachowaniem                                     i rozszerzeniem najlepszych dotychczasowych praktyk jak również uwzględnieniem sformułowanych niżej propozycji. Brak przerwy w finansowaniu umożliwi płynne funkcjonowanie organizacji seniorskich i zapobiegnie utracie wykwalifikowanej kadry oraz zaangażowania społecznego, budowanego przez lata z dużym wysiłkiem i zaufaniem uczestników.
2. Wprowadzenie priorytetu regrantingowego – postulujemy, aby nowy Program przewidywał mechanizm regrantingowy, np. na wzór Programu NOWEFIO. Pozwoliłby on operatorom regionalnym przyznawać mikrodotacje (10–20 tys. zł) w uproszczonej procedurze lokalnym organizacjom seniorskim, zwłaszcza na terenach wiejskich i w małych miastach. Rozwiązanie to otworzyłoby dostęp do wsparcia dla mniejszych podmiotów i umożliwiło dalszy rozwój oddolnych inicjatyw seniorów.
3. Utworzenie odrębnego priorytetu dla organizacji prowadzących Uniwersytety Trzeciego Wieku – proponujemy wydzielenie w ramach Programu specjalnego priorytetu dedykowanego organizacjom UTW, wzorowanego na rozwiązaniach przyjętych w uruchomionym w roku 2025 przez Zarząd Województwa Małopolskiego Programie „Małopolska uczy i pomaga przez całe życie”[2]. Priorytet ten mógłby wspierać edukację ustawiczną seniorów, rozwój kompetencji cyfrowych, integrację środowiska UTW oraz profesjonalizację ich działalności.
4. Zwiększenie budżetu Programu – środki Programu nie były waloryzowane od 2014r. i pozostają na poziomie 40 mln zł rocznie, co w obliczu rosnących potrzeb środowiska seniorskiego jest dalece niewystarczające. Wnosimy o zwiększenie budżetu co najmniej trzykrotnie – do poziomu 120 mln zł rocznie – oraz zapewnienie stabilnego planowania finansowego do roku 2030.
5. Wprowadzenie możliwości realizacji projektów dwuletnich – postulujemy umożliwienie realizacji projektów obejmujących dwa lata budżetowe, co pozwoli na racjonalne planowanie działań edukacyjnych w systemie semestralnym oraz zapewni płynność finansową organizacji.
6. Racjonalizacja kryteriów strategicznych – apelujemy o dostosowanie kryteriów oceny projektów do skali i potencjału lokalnych organizacji, tak aby nie wykluczać mniejszych podmiotów działających w środowiskach wiejskich i małych miastach. W przypadku wprowadzenia regrantingu, kryteria te mogą zostać różnicowane zależnie od poziomu konkursu.
7. Usprawnienie harmonogramu konkursu – dla efektywnej realizacji zadań niezbędne jest wcześniejsze ogłaszanie konkursów (najpóźniej w styczniu), zakończenie oceny do końca marca i podpisanie umów do końca kwietnia. Pozwoli to organizacjom rozpocząć działania wiosną, zgodnie z naturalnym cyklem pracy wielu organizacji seniorskich.

Wyrażamy głęboką nadzieję, że przedstawione postulaty spotkają się ze zrozumieniem i staną się inspiracją dla kontynuacji i udoskonalenia polityki senioralnej państwa w kolejnych latach. Wierzymy, że wspólnym wysiłkiem administracji publicznej i środowisk seniorskich możliwe jest dalsze wzmacnianie aktywności, samodzielności i integracji osób starszych w Polsce.

[1] www.forumseniorow.pl

[2] https://rops.krakow.pl/nabory-szkolenia-granty-dotacje-wizyty-studyjne-studia-specjalizacje-superwizje/otwarte-konkursy-ofert,otwarty-konkurs-ofert-pn-malopolska-uczy-i-pomaga-przez-cale-zycie

Projekt pn. Rozwijamy  partycypację przez aktywną edukację! dofinansowany ze środków rządowego programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni+” na lata 2021-2025. Edycja 2025.