Rekomendacja dot. organizacji w roku 2027 kolejnej edycji otwartego konkursu ofert na realizację zadań z zakresu polityki senioralnej w ramach Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „AKTYWNI SENIORZY – ASY” na lata 2026-2030.
[read_more]
SPRAWA:
Rekomendacja dot. organizacji w roku 2027 kolejnej edycji otwartego konkursu ofert na realizację zadań z zakresu polityki senioralnej w ramach Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „AKTYWNI SENIORZY – ASY” na lata 2026-2030.
UZASADNIENIE:
Polskie Forum Seniorów bardzo wysoko ocenia uruchomienie Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „AKTYWNI SENIORZY – ASY” oraz przeznaczenie środków na edukację i aktywizację osób starszych. Priorytet II odpowiada na rzeczywiste potrzeby środowiska uniwersytetów trzeciego wieku i stanowi ważne źródło wsparcia dla organizacji prowadzących systematyczną działalność edukacyjną na rzecz seniorów. Na pozytywną ocenę zasługuje również przyjęta w województwie śląskim możliwość wniesienia wymaganego wkładu własnego w formie finansowej, osobowej albo poprzez połączenie obu tych form. Przedstawione poniżej propozycje mają na celu wskazanie rozwiązań, które w kolejnej edycji mogą jeszcze lepiej dostosować zasady konkursu do specyfiki organizacji seniorskich, ograniczyć nadmierne obciążenia formalne oraz zwiększyć dostępność środków dla podmiotów prowadzących działalność na rzecz osób starszych. Uwzględniając ten kontekst Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku po konsultacji z Polskim Forum Seniorów wnioskuje o rozważenie uwzględnienia w kolejnej edycji konkursu następujących propozycji:
- Wcześniejsze ogłoszenie konkursu i wydłużenie okresu realizacji projektów.
W edycji 2026 konkurs został ogłoszony 26 maja, termin składania ofert upływał 16 czerwca, a rozstrzygnięcie miało nastąpić do 31 lipca. Jednocześnie wydatki z dotacji mogą być ponoszone dopiero od dnia ogłoszenia wyników, natomiast realizacja zadania musi zakończyć się do 30 listopada 2026r. W konsekwencji okres, w którym możliwe jest faktyczne prowadzenie działań finansowanych z dotacji, jest ograniczony do kilku miesięcy. W przypadku działalności edukacyjnej UTW tak krótki okres znacząco ogranicza możliwość prowadzenia systematycznych cykli zajęć, budowania wolontariatu czy osiągania trwałych rezultatów społecznych.
Proponujemy, aby konkurs na rok 2027 został ogłoszony i rozstrzygnięty najpóźniej w pierwszym kwartale roku, a jego harmonogram umożliwiał realizację projektów przez okres co najmniej 8-9 miesięcy.
2. Ograniczenie i uproszczenie katalogu obowiązkowych załączników do oferty.
Regulamin edycji 2026 wprowadza rozbudowany katalog dokumentów, których brak skutkuje odrzuceniem oferty. Wątpliwości budzą w szczególności trzy obowiązkowe załączniki:
a. dokument wydany w 2026r. potwierdzający realizację przez oferenta w latach 2021-2026 zadania publicznego na rzecz osób starszych,
b. dokument potwierdzający, że projekt wynika z inicjatywy lub konsultacji z grupą docelową albo podmiotami działającymi na jej rzecz,
c. odrębny plan działań – program edukacyjno-aktywizujący UTW, który musi być zgodny z planem i harmonogramem zawartym już w formularzu oferty.
Nie kwestionując potrzeby badania doświadczenia oferenta ani zasadności diagnozowania potrzeb seniorów, należy zwrócić uwagę, że informacje te mogą zostać przedstawione bezpośrednio w ofercie i podlegać ocenie merytorycznej. Wymóg uzyskania dodatkowego dokumentu potwierdzającego wieloletnie doświadczenie uzależnia kompletność oferty od pozyskania zewnętrznej opinii, rekomendacji lub referencji, mimo że doświadczenie oferenta jest już przedmiotem opisu i oceny merytorycznej. Podobnie obowiązek przygotowania odrębnego programu edukacyjno-aktywizującego częściowo powiela informacje zawarte w planie i harmonogramie projektu, tworząc dodatkowe ryzyko wystąpienia formalnych rozbieżności. Warto przy tym zauważyć, że w części innych województw katalog obowiązkowych załączników do oferty jest wyraźnie węższy, a wymagane informacje w większym zakresie przedstawiane są bezpośrednio w formularzu oferty.
Proponujemy ograniczenie liczby obowiązkowych załączników oraz przeniesienie informacji dotyczących doświadczenia oferenta, konsultacji z grupą docelową i szczegółowego programu działań do formularza oferty. Warto również zrezygnować z obowiązku przedkładania dokumentów, które organ może samodzielnie zweryfikować w publicznych rejestrach, w szczególności aktualnego odpisu z KRS.
3. Wprowadzenie możliwości uzupełniania braków formalnych.
Regulamin przyjmuje bardzo rygorystyczny model oceny formalnej – oferta niespełniająca choćby jednego wymogu formalnego zostaje odrzucona, a złożone oferty i załączniki nie podlegają uzupełnieniu ani korekcie. Przy tak rozbudowanym katalogu wymaganych dokumentów i oświadczeń rozwiązanie to wydaje się nadmiernie restrykcyjne, szczególnie w odniesieniu do organizacji seniorskich, które najczęściej opierają swoją działalność na pracy społecznej członków zarządu i nie posiadają wyspecjalizowanego zaplecza administracyjnego. Brak podpisu, pojedynczego załącznika czy omyłka w jednym z wymaganych oświadczeń nie powinny przesądzać o odrzuceniu wartościowego projektu bez możliwości naprawienia uchybienia.
Proponujemy wprowadzenie regulaminowej możliwości uzupełnienia lub poprawienia braków formalnych w terminie 3-5 dni roboczych od dnia otrzymania wezwania. Możliwość ta nie powinna dotyczyć uchybień, których usunięcie prowadziłoby do zmiany istotnych elementów projektu albo naruszenia zasady równego traktowania oferentów.
4. Dopuszczenie możliwości finansowania kosztów transportu uczestników.
Regulamin zalicza koszty transportu do wydatków niekwalifikowalnych. Jednocześnie w ocenie projektów dodatkowo premiowane są działania realizowane na obszarach wiejskich. Całkowite wyłączenie kosztów transportu może w praktyce ograniczać dostępność projektu dla osób starszych mających trudności z samodzielnym przemieszczaniem się, szczególnie mieszkańców mniejszych miejscowości. Utrudnia również organizowanie wizyt studyjnych, zajęć wyjazdowych czy innych form edukacji odbywających się poza stałą siedzibą UTW. Jednocześnie należy podkreślić, że w części innych województw koszty transportu nie zostały wyłączone z finansowania, a w niektórych regulaminach konkursu ASY zostały wprost wskazane jako koszty kwalifikowalne.
Proponujemy umożliwienie finansowania uzasadnionych kosztów transportu uczestników, jeżeli są one bezpośrednio związane z realizacją działań edukacyjnych lub zapewnieniem dostępności projektu osobom starszym.
5. Rezygnacja z dodatkowego premiowania odpłatności uczestników za udział w projekcie.
Jednym z dodatkowych kryteriów oceny jest zadeklarowany udział procentowy środków pochodzących ze świadczeń pieniężnych od odbiorców zadania. Nie kwestionując możliwości realizacji projektów w ramach odpłatnej działalności pożytku publicznego, samo pobieranie opłat od seniorów nie powinno stanowić elementu zwiększającego szanse projektu na uzyskanie dotacji. Może to pośrednio premiować projekty wymagające większego udziału finansowego uczestników, podczas gdy jednym z celów środków publicznych powinno być zapewnienie możliwie szerokiego dostępu do działań również osobom starszym znajdującym się w trudniejszej sytuacji materialnej.
Proponujemy rezygnację z punktowego premiowania wysokości świadczeń pieniężnych pobieranych od uczestników projektu.
6. Wprowadzenie mechanizmu pozwalającego na pełniejsze wykorzystanie środków przeznaczonych na konkurs.
W ramach edycji 2026 na realizację Priorytetu II w województwie śląskim przeznaczono środki w kwocie 1 710 000 zł. Dofinansowanie otrzymało jednak 16 ofert na łączną kwotę 953 900 zł. Oznacza to, że znaczna część środków przewidzianych dla Województwa nie została rozdysponowana, mimo że na jego terenie funkcjonuje rozbudowane środowisko uniwersytetów trzeciego wieku (ok. 70) i innych organizacji prowadzących działalność na rzecz osób starszych. Sam poziom wykorzystania środków nie przesądza o przyczynach takiego wyniku, powinien jednak skłaniać do oceny, czy przyjęte wymogi formalne i dokumentacyjne nie ograniczyły dostępności konkursu w większym stopniu, niż było to konieczne.
Proponujemy, aby w przypadku pozostania niewykorzystanych środków przewidzieć możliwość przeprowadzenia dodatkowego naboru w tym samym roku. Rozwiązanie takie pozwoliłoby na możliwie pełne wykorzystanie środków przeznaczonych na rozwój edukacji osób starszych w Województwie.
Reasumując – Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku po konsultacji z Polskim Forum Seniorów ocenia konkurs „AKTYWNI SENIORZY – ASY” jako potrzebny i wartościowy instrument wspierania edukacji i aktywności osób starszych w województwie śląskim. Jednocześnie doświadczenia pierwszej edycji wskazują, że szczególnej uwagi wymaga ograniczenie formalizmu postępowania oraz stworzenie warunków umożliwiających udział w konkursie również mniejszym organizacjom, funkcjonującym przede wszystkim dzięki pracy społecznej swoich członków. W naszej ocenie uproszczenie dokumentacji, umożliwienie poprawienia technicznych braków formalnych, wcześniejsze przeprowadzenie konkursu oraz większa elastyczność w zakresie kosztów kwalifikowalnych mogą przyczynić się zarówno do zwiększenia liczby wartościowych projektów, jak i pełniejszego wykorzystania środków przeznaczonych na realizację Priorytetu II.
Jesteśmy przekonani, że uwzględnienie przedstawionych postulatów pozwoli jeszcze lepiej dostosować konkurs do potrzeb osób starszych oraz realnych możliwości organizacji, które na co dzień prowadzą działalność edukacyjną i aktywizującą na ich rzecz.
Zadanie publiczne pn. „ASY Partycypacji – innowacyjne rozwiązanie na powszechne partycypowanie” dofinansowane ze środków rządowego programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni Seniorzy – ASY” na lata 2026–2030. Edycja 2026
Aby zagłosować, musisz się zalogować.
Nie masz jeszcze konta? Dołącz do Polskiego Forum Seniorów.
