Rekomendacje dot. organizacji w roku 2027 kolejnej edycji otwartego konkursu ofert na realizację zadań z zakresu polityki senioralnej w ramach Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „AKTYWNI SENIORZY – ASY” na lata 2026-2030.
[read_more]
Do wiadomości:
Pełnomocnik Rządu ds. Polityki Senioralnej
SPRAWA:
Rekomendacje dot. organizacji w roku 2027 kolejnej edycji otwartego konkursu ofert na realizację zadań z zakresu polityki senioralnej w ramach Programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „AKTYWNI SENIORZY – ASY” na lata 2026-2030.
UZASADNIENIE
Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku po konsultacji z Polskim Forum Seniorów pozytywnie ocenia rozwiązania zastosowane w województwie łódzkim przy realizacji Priorytetu II Programu „AKTYWNI SENIORZY – ASY”. Na szczególne podkreślenie zasługuje przeprowadzenie drugiego naboru, który umożliwił ponowne rozdysponowanie części środków niewykorzystanych w pierwszym konkursie. Pozytywnie należy ocenić także doprecyzowanie w drugim naborze, że konkurs jest skierowany do uniwersytetów trzeciego wieku oraz podmiotów działających na rzecz ich rozwoju, a także przyjęte kryteria premiujące rzeczywiste zaangażowanie seniorów w realizację projektów i działania kierowane do osób starszych pozostających dotychczas poza ofertą aktywizacyjną. Analiza dokumentacji obu naborów oraz wyników pierwszego konkursu wskazuje jednak na kilka rozwiązań, które warto zmodyfikować w kolejnych edycjach.
Uwzględniając powyższy kontekstOgólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku po konsultacji z Polskim Forum Seniorów proponuje rozważenie następujących zmian:
- Wcześniejsze ogłoszenie konkursu i wydłużenie okresu realizacji projektów.
Pierwszy konkurs został ogłoszony 28 kwietnia 2026r., nabór zakończył się 20 maja, natomiast wyniki opublikowano 29 lipca. Regulamin przewidywał możliwość realizacji zadań od 1 lipca do 31 grudnia, przy czym wydatki z dotacji mogły być ponoszone dopiero od dnia podpisania umowy. W praktyce okres realizacji był więc krótszy niż zakładane sześć miesięcy. Problem ten jest jeszcze bardziej widoczny przy drugim naborze, prowadzonym od 25 sierpnia do 15 września, dla którego okres realizacji projektów określono jedynie od 1 października do 31 grudnia 2026 r. W przypadku uniwersytetów trzeciego wieku ma to szczególne znaczenie, ponieważ działalność edukacyjna jest planowana w dłuższym cyklu i najczęściej powiązana z organizacją roku akademickiego. Kilkumiesięczny projekt pozwala nie tylko przeprowadzić większą liczbę zajęć, ale przede wszystkim zachować ich ciągłość.Proponujemy rozważenie ogłoszenia konkursu jeszcze w roku poprzedzającym realizację zadań, a jeżeli nie będzie to możliwe – na początku roku, tak aby jego rozstrzygnięcie nastąpiło najpóźniej do końca pierwszego kwartału i umożliwiało realizację projektów przez okres min. 8-9 miesięcy.
2. Umożliwienie poprawienia uchybień formalnych i uproszczenie sposobu składania ofert
W obu naborach oferta musiała zostać złożona w Generatorze Ofert, a następnie przesłana dodatkowo przez e-Doręczenia w formie podpisanego elektronicznie pliku PDF. Oferta złożona w inny sposób nie była rozpatrywana. Wyniki pierwszego konkursu pokazują, że wymóg ten stanowił realną barierę. Spośród 13 ofert złożonych w Priorytecie II aż 5 zostało odrzuconych na etapie formalnym. We wszystkich pięciu przypadkach jedyną wskazaną przyczyną był brak wysłania podpisanej oferty za pomocą e-Doręczeń. Oznacza to, że niemal 40% złożonych projektów w ogóle nie zostało ocenionych pod względem merytorycznym z powodu tego samego uchybienia technicznego. Nie należy oczywiście rezygnować z kontroli prawidłowości składania ofert – konieczne jest natomiast zachowanie proporcji pomiędzy charakterem uchybienia a jego skutkiem. Jeżeli oferta została terminowo złożona w Generatorze i jej treść jest utrwalona, brak wykonania dodatkowej czynności technicznej nie powinien automatycznie przekreślać możliwości jej oceny.
Uwzględniając powyższe fakty i okoliczności proponujemy:
- wprowadzenie możliwości jednorazowego uzupełnienia możliwych do usunięcia braków formalnych, w szczególności przesłania prawidłowo podpisanej oferty przez wymagany kanał, w krótkim terminie wyznaczonym przez urząd,
- rozważenie, czy w kolejnych edycjach konieczne jest utrzymywanie obowiązku równoległego składania tej samej oferty za pomocą dwóch systemów elektronicznych – rozwiązanie to może być szczególnie uciążliwe dla organizacji seniorskich, w których obowiązki związane z przygotowaniem i składaniem ofert często wykonują osoby starsze, nie zawsze posiadające biegłość w korzystaniu z coraz bardziej zaawansowanych narzędzi cyfrowych.
- jednoznaczne wskazanie w dokumentacji konkursowej, jakie rodzaje podpisu elektronicznego są akceptowane, tak aby nie pozostawiać wątpliwości, czy oferta może zostać podpisana podpisem kwalifikowanym, zaufanym lub osobistym. Skala odrzuceń z przyczyn formalnych wskazuje, że przyjęty sposób składania ofert nie był dostatecznie dostosowany do specyfiki konkursu i jego adresatów. W przypadku programu kierowanego do środowiska osób starszych procedura powinna być możliwie prosta, jednoznaczna i przyjazna użytkownikowi.
3. Utrzymanie wyraźnego powiązania Priorytetu II z uniwersytetami trzeciego wieku
W drugim naborze jednoznacznie wskazano, że konkurs skierowany jest do uniwersytetów trzeciego wieku oraz podmiotów działających na rzecz rozwoju UTW, przy czym w przypadku tych drugich wymagane jest potwierdzenie współpracy z UTW.
Jest to rozwiązanie bardziej precyzyjne, niż przyjęte w pierwszym naborze, i odpowiada istocie Priorytetu II, który zgodnie z Programem ma służyć rozwojowi uniwersytetów trzeciego wieku. Nie ma potrzeby ograniczania konkursu wyłącznie do organizacji prowadzących UTW, ale w przypadku innych oferentów powinien istnieć rzeczywisty i możliwy do wykazania związek projektu z działalnością konkretnego uniwersytetu lub uniwersytetów.
4. Jednoznaczne określenie zasad wnoszenia wkładu własnego
W dokumentacji pierwszego konkursu wskazano, że wymagany wkład własny może mieć charakter finansowy lub osobowy albo stanowić połączenie obu tych form. W dokumentacji drugiego naboru zastosowano natomiast sformułowanie, zgodnie z którym za wkład własny uznaje się „wkład finansowy oraz osobowy”. Takie brzmienie może sugerować, że w drugim konkursie konieczne było jednoczesne wniesienie obu rodzajów wkładu, podczas gdy karta oceny formalnej koncentruje się na zachowaniu wymaganego poziomu 10% wkładu własnego. W przypadku organizacji seniorskich nie jest to kwestia wyłącznie redakcyjna, ponieważ wiele UTW dysponuje przede wszystkim znacznym wkładem osobowym w postaci pracy społecznej członków i wolontariuszy.
Proponujemy ujednolicenie zapisów i jednoznaczne wskazanie, że wymagany wkład własny może zostać wniesiony w formie finansowej, osobowej albo jako połączenie obu tych form, jeżeli taki właśnie model ma być stosowany w kolejnych edycjach.
5. Większe skoncentrowanie punktacji na jakości merytorycznej projektu
Regulamin przewiduje przyznanie do 5 punktów za sposób informowania o fakcie finansowania zadania ze środków budżetu państwa, w tym za stosowanie oznaczeń, publikowanie informacji na stronie internetowej i w mediach społecznościowych oraz przestrzeganie wymogów wynikających z przepisów dotyczących obowiązków informacyjnych. Samo właściwe informowanie o źródle finansowania jest potrzebne, ale stanowi obowiązek beneficjenta związany z realizacją projektu. Trudno uznać je za element świadczący o jakości oferty edukacyjnej. Przy konkursie, którego celem jest rozwój uniwersytetów trzeciego wieku, punktacja powinna w jak największym stopniu różnicować projekty ze względu na ich wartość dla osób starszych.
Proponujemy, aby obowiązki dotyczące informowania o finansowaniu projektu pozostały wymogiem realizacyjnym, natomiast przeznaczone obecnie na ten element punkty zostały wykorzystane do oceny jakości działań edukacyjnych, ich dostępności, rzeczywistego zaangażowania UTW lub trwałości osiąganych rezultatów.
Podsumowując – pozytywnie należy ocenić przeprowadzenie w województwie łódzkim drugiego naboru w Priorytecie II oraz rozwiązania wzmacniające udział uniwersytetów trzeciego wieku i samych seniorów w realizowanych projektach. Wyniki pierwszego konkursu pokazują jednak, że szczególnej uwagi wymagają zasady formalne, skoro 5 spośród 13 złożonych ofert nie zostało poddanych ocenie merytorycznej z powodu tego samego uchybienia przy ich składaniu. Przedstawione propozycje zmierzają do zapewnienia organizacjom odpowiedniego czasu na realizację działań, ograniczenia ryzyka odrzucania projektów z przyczyn technicznych oraz jeszcze lepszego powiązania zasad konkursu z charakterem działalności uniwersytetów trzeciego wieku. Mamy nadzieję, że uwagi okażą się pomocne przy przygotowaniu kolejnej edycji konkursu w województwie łódzkim.
Zadanie publiczne pn. „ASY Partycypacji – innowacyjne rozwiązanie na powszechne partycypowanie” dofinansowane ze środków rządowego programu wieloletniego na rzecz Osób Starszych „Aktywni Seniorzy – ASY” na lata 2026–2030. Edycja 2026
Aby zagłosować, musisz się zalogować.
Nie masz jeszcze konta? Dołącz do Polskiego Forum Seniorów.