Rekomendacje do projektu Programu współpracy Województwa Małopolskiego z NGO na rok 2025.

Rekomendacja dot. projektu Programu współpracy Województwa Małopolskiego z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2025.

[read_more]

ADRESAT:

 Zarząd Województwa Małopolskiego  

SPRAWA:

Rekomendacja dot. projektu Programu współpracy Województwa Małopolskiego z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2025.

UZASADNIENIE:

Na stronie internetowej Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego  https://bip.malopolska.pl/umwm,a,2545369,projekt-uchwaly-sejmiku-wojewodztwa-malopolskiego-w-sprawie-przyjecia-programu-wspolpracy-wojewodztw.html  zamieszczono informację w sprawie konsultacji społecznych Programu współpracy Województwa Małopolskiego z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego na rok 2025 (dalej: Program).

W projekcie Programu na rok 2025 szeroko uwzględniono zagadnienia dotyczące osób starszych – w szczególności:

1. w finansowych formach współpracy wskazano realizację zadań na podstawie konkursów wieloletnich ogłoszonych w latach poprzednich w szczególności otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych Województwa Małopolskiego w zakresie działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym w latach 2024 – 2025 pn. „Aktywny Senior 2.0”;

2. w priorytetowych zadaniach publicznych zdefiniowano priorytet dot. osób w wieku emerytalnym, a w jego ramach m.in. działania:

• wspierające funkcjonowanie społeczne i aktywność osób starszych oraz przeciwdziałające wykluczeniu osób starszych;
• promujące miejsca, instytucje, gminy rozwijające ofertę dedykowaną osobom starszym;
• rozwijające aktywność obywatelską osób starszych;
• propagujące wiedzę, podnoszące kompetencje w zakresie korzystania z narzędzi internetowych;
• wzmacniające współpracę i integrację międzypokoleniową;
• polegające na budowaniu pozytywnego wizerunku starości, szeroko rozumianej edukacji do starości i w starości;
• polegające na prowadzeniu doradztwa, poradnictwa, akcji / kampanii informacyjnych;
• budowanie podmiotowości i zaangażowania osób starszych, w tym samotnych, w działalność na rzecz środowisk lokalnych;
• wspieranie rozwoju aktywności ruchowej i fizycznej seniorów;
• prowadzenie kursów, wykładów, prelekcji o tematyce: edukacji prozdrowotnej seniorów na rzecz ich pomyślnego starzenia się, zapobiegania typowym dla wieku starszego chorobom somatycznym, znaczenia aktywności fizycznej w celu utrzymania jak najdłużej sprawności i samodzielności, zdrowego żywienia dostosowanego do zmieniającego się organizmu starszego człowieka;
• prowadzenie działań stymulujących funkcje poznawcze, takie jak pamięć, spostrzegawczość, percepcja, koncentracja, pozytywne myślenie z wykorzystaniem odpowiednich sposobów i narzędzi, np. mnemotechnik, technik relaksacyjnych;
• popularyzowanie aktywności fizycznej wśród osób starszych, zachęcanie seniorów do udziału w zajęciach rekreacji ruchowej, w tym gimnastyki, zajęć biegowych i nordic walkingu.

Proponowane w Programie współpracy zapisy dotyczące osób starszych oraz dotychczasową aktywność Samorządu Województwa Małopolskiego  w obszarze zagadnień związanych z starzeniem się społeczeństwa należy ocenić bardzo wysoko – działania na rzecz seniorów podejmowane przez władze Małopolski eksperci Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku wskazywali jako dobre praktyki, które warto realizować również w innych regionach Polski . W szczególności warto podkreślić fakt zdefiniowania w Programie współpracy osobnego, interdyscyplinarnego priorytetu dotyczącego osób w wieku emerytalnym i tym samym wyjścia poza pewien schemat patrzenia na przedmiotową problematykę wyłącznie poprzez pryzmat polityki społecznej. 

Należy podkreślić, iż każde działanie skierowane do seniorów i ukierunkowane na poprawę ich sytuacji uznać trzeba za ważne i zasługujące na pełne poparcie. Działania w aspekcie polityki senioralnej wymusza na organach administracji publicznej aktualna sytuacja demograficzna – w końcówce bowiem 2022r. w Polsce liczba osób w wieku 60 lat i więcej wyniosła 9,8 mln, i w stosunku do roku poprzedniego zwiększyła się o 0,7%. Udział osób starszych w populacji wszystkich mieszkańców Polski osiągnął poziom niemal 26%. W województwie małopolskim udział osób w wieku 60 lat i więcej w ogólnej liczbie na koniec 2022r. wynosił 23,9%, co stanowiło niemal 820 000 seniorów (!).

Odnosząc się do powyższych statystyk Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku wnioskuje o systematyczne poszerzanie działań na rzecz osób starszych. W tym kontekście za szczególnie ważne dla tej grupy społecznej można wskazać: szeroko pojętą aktywizację połączoną z profilaktyką zdrowotną, współpracę międzypokoleniową, integrację, budowanie pozytywnego wizerunku starości, edukację, wypoczynek, rekreację, włączenie i zaangażowanie obywatelskie czy też powrót na rynek pracy. 

Potrzeby i oczekiwania seniorów ulegają zmianie – dla przykładu można wskazać, iż według raportu SeniorApp w ciągu ostatniego roku liczba osób 60+ zainteresowanych dodatkową pracą [a więc pozostaniem na rynku pracy lub powrotem na ten rynek] wzrosła o 27 proc. [za www.money.pl] – w Polsce w grupie osób w wieku 55-64 lata pracuje ponad 58% seniorów i jak pokazują prognozy w kolejnych latach odsetek ten będzie się powiększał. 

Biorąc pod uwagę wieloaspektowe skutki starzenia się społeczeństwa, zarówno w sferze społecznej jak i gospodarczo – ekonomicznej oraz prognozy wskazujące na utrzymywanie się przez kolejne lata tego trendu demograficznego – Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku rekomenduje i uprzejmie prosi o:

1. dalsze, konsekwentne rozbudowywanie działań na rzecz seniorów w Programie współpracy na rok 2025 i w latach kolejnych, a w szczególności:

• uwzględnienie w priorytecie pn.: działalność wspomagająca rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości – zgodnie z rekomendacjami zawartymi w poradniku „Srebrna gospodarka szansą dla Małopolski” – kwestii związanych ze srebrną gospodarką – czyli systemem wytwarzania, dystrybucji i konsumpcji dóbr i usług ukierunkowanych na wykorzystanie potencjału nabywczego osób starszych i starzejących się oraz zaspokajającym ich potrzeby konsumpcyjne, bytowe oraz zdrowotne;
• uwzględnienie w priorytecie pn.: nauka, szkolnictwo wyższe, edukacja, oświata i wychowanie edukacji ustawicznej prowadzonej w ramach uniwersytetów trzeciego wieku, których w Małopolsce funkcjonuje aktualnie ok. 50 (dane własne Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń UTW);
• zmodyfikowanie w priorytecie pn.: turystyka i krajoznawstwo planowanego zapisu „aktywizacja turystyczna oraz integracja i edukacja dzieci i młodzieży poprzez turystykę” na „aktywizacja turystyczna oraz integracja i edukacja dzieci, młodzieży i seniorów poprzez turystykę (współpraca międzypokoleniowa)”;
• uwzględnienie w niefinansowych formach współpracy – konsultacji projektów uchwał, zadań i programów celowych z Małopolską Radą ds. Polityki Senioralnej;

2. przygotowanie i ogłoszenie na rok 2025 konkursów grantowych dedykowanych dla seniorów i organizacji seniorskich w tym w szczególności kolejnej edycji otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych Województwa Małopolskiego w zakresie działalności na rzecz osób w wieku emerytalnym w latach 2024 – 2025 pn. „Aktywny Senior 2.0”;

3. kontynuowanie dofinasowań wieloletnich;  

4. poszerzanie planowanych działań na rzecz osób starszych w innych dokumentach strategicznych Województwa Małopolskiego oraz w działalności bieżącej;

5. zabezpieczenie w budżecie Województwa Małopolskiego odpowiednio wysokich środków niezbędnych do realizacji planowanych i oczekiwanych społecznie działań dla seniorów.

Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.