Popularyzacja osiągnięć naukowych

Stanowisko w sprawie popularyzacji osiągnięć naukowych, pracy naukowców, badań naukowych w zakresie tematyki starzejącego się społeczeństwa – w oparciu o krajową sieć Uniwersytetów Trzeciego Wieku.

[read_more]

ADRESAT:

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Do wiadomości:

Minister do spraw Polityki Senioralnej

SPRAWA: 

Stanowisko w sprawie popularyzacji osiągnięć naukowych, pracy naukowców, badań naukowych w zakresie tematyki starzejącego się społeczeństwa – w oparciu o krajową sieć Uniwersytetów Trzeciego Wieku.

Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku konsoliduje od 2007 r.  środowisko Uniwersytetów Trzeciego Wieku w naszym kraju, stanowiące aktualnie ruch społeczny mający na celu realizację misji „Uczenia się przez cale życie”. Mając na uwadze bardzo negatywny wpływ pandemii COVID-19 na działalność Uniwersytetów Trzeciego Wieku oraz na aktywność edukacyjną, intelektualną i społeczną osób starszych wnioskujemy o utworzenie w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w ramach Społecznej Odpowiedzialności Nauki – Trzecia Misja Uczelni – krajowego programu z określonym budżetem, mającego na celu:

• wspieranie upowszechniania wiedzy i popularyzacji  nauki oraz osiągnięć naukowych,
• popularyzowanie innowacyjnych rozwiązań w obszarze starzejącego się społeczeństwa,
• wsparcie procesu dalszego rozwój sieci Uniwersytetów Trzeciego Wieku, szczególnie w lokalizacjach znajdujących się poza siedzibami uczelni wyższych,

którego beneficjentami będą osoby starsze, słuchacze – studenci Uniwersytetów Trzeciego Wieku – z wykorzystaniem potencjału uczelni wyższych, środowiska naukowego oraz  całej społeczności akademickiej.

UZASADNIENIE

Przedstawiona powyżej propozycja  ma uzasadnienie wynikające w szczególności z:

• wieloletniego rozeznania sytuacji w UTW prowadzonego systematycznie przez Zarząd Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń UTW, na podstawie bezpośrednich kontaktów z liderami UTW ;
• z  badań Uniwersytetów Trzeciego Wieku przeprowadzanych przez Główny Urząd Statystyczny – Urząd Statystyczny w Gdańsku, których wyniki są ważnym źródłem danych i wzbogacają zasób informacyjny możliwy do wykorzystania w procesach oceny zaangażowania osób starszych w edukację, kulturę oraz chęć rozwoju osobistego i społecznego.

Wyniki powyższych badań stanowią istotny wkład w monitorowanie sytuacji osób starszych oraz  wpisują się w potrzeby obserwacji i oceny aktywności społecznej i obywatelskiej tej grupy osób, zgodnie z zapisami Ustawy z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych (Dz.U.2015, poz.1705). Z najnowszej, trzeciej edycji badania GUS-u (po okresie pandemii) wynika, iż w roku akademickim 2021/22 działało 560 uniwersytetów trzeciego wieku, w tym 552 złożyły sprawozdanie UTW-1. „Sprawozdanie z działalności Uniwersytetów Trzeciego Wieku za rok akademicki 2021/22”. Łącznie do UTW uczęszczało 86 609 osób.[1] Należy podkreślić, iż w porównaniu z poprzednimi badaniami   GUS-u okres pandemii miał bardzo negatywny wpływ na aktywność osób starszych i działalność UTW:

• pierwsza edycja badania GUS-u była przeprowadzona w 2015 r. z danymi za rok akademicki 2014/15 i w tym czasie działało w Polsce 575 UTW, a liczba słuchaczy UTW wynosiła 96 370.[2]
• druga edycja badania była przeprowadzona w 2018, z danymi za rok akademicki 2017/18. Wówczas działało w Polsce 640 UTW, a liczba słuchaczy UTW wynosiła 113 200 osób.[3]

Warto zaznaczyć, iż opracowania badań GUS-u, na podstawie danych sprawozdawczych przekazanych przez Uniwersytety Trzeciego Wieku, uwzględniają m.in. ich formy organizacyjno- prawne, liczbę UTW wg województw, współpracę UTW z uczelniami wyższymi według rodzaju wsparcia i formy organizacyjno-prawnej, informacje o programach regularnych zajęć (wykładach, seminariach), o osobach prowadzących zajęcia w UTW, informacje o uwzględnianiu w ofercie programowej potrzeb osób starszych, o sytuacji słuchaczy – studentów UTW, o czynnikach utrudniających prowadzenie działalności UTW, o formach oczekiwanej pomocy i wiele innych.

Przedstawiając powyższe Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku wnioskuje o przychylne ustosunkowanie się do przedstawionej na wstępie propozycji.

Deklarujemy współpracę przy tworzeniu założeń, zasad i regulaminu krajowego programu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Społecznej Odpowiedzialności Nauki, mającego na celu wsparcie działań  „Uczenia się przez cale życie”  dedykowanych osobom starszym przez Uniwersytety Trzeciego Wieku. Pełne poparcie dla tej inicjatywy zostało również wyrażone w uchwale nr 7/WZ/2024 Walnego Zebrania Ogólnopolskiej Federacji Stowarzyszeń UTW z dnia 27 czerwca 2024r. w sprawie akceptacji wystąpienia przez Zarząd OFSUTW do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o utworzenie w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w ramach Społecznej Odpowiedzialności Nauki – Trzecia Misja Uczelni –  krajowego programu wpierającego uczenie się przez całe życie.

---

[1] https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/uniwersytety-trzeciego-wieku-w-roku-akademickim-20212022,11,4.html

[2] https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/uniwersytety-trzeciego-wieku-w-roku-akademickim-20142015,11,1.html

[3] https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/edukacja/edukacja/uniwersytety-trzeciego-wieku-w-roku-akademickim-20172018,11,2.html

Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.