Opinia w sprawie projektu regulaminu konkursu NOWEFIO, Edycja 2025

Opinia w sprawie projektu Regulamin otwartego konkursu ofert ogłoszonego w ramach edycji 2025 Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030

[read_more]

ADRESAT:

Dyrektor Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego

SPRAWA:  

Opinia w sprawie projektu Regulamin otwartego konkursu ofert ogłoszonego w ramach edycji 2025 Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030

UZASADNIENIE:

W dniu 13 września 2024r. na stronie internetowej Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego opublikowana została informacja o rozpoczęciu procedury konsultacji społecznych projektu Regulaminu otwartego konkursu ofert ogłoszonego w ramach edycji 2025 Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.[1] Z analizy tego dokumentu wynika, iż w planowanej na rok 2025 edycji projekty będą mogły być składane w ramach 3 priorytetów merytorycznych obejmujących:

1. Priorytet 2.: Organizacje obywatelskie na rzecz dobra wspólnego – projekty realizowane w ramach tego Priorytetu powinny pozwolić na zwiększanie aktywności i samoorganizacji obywatelskiej, w efekcie przyczyniając się do budowania i powiększania kapitału społecznego (tworzenia więzi społecznych, budowania zaufania i aktywności wolontariackiej w organizacjach obywatelskich),
2. Priorytet 3.: Organizacje obywatelskie w życiu publicznym – projekty realizowane w ramach Priorytetu 3. powinny przyczyniać się do zwiększania obecności organizacji obywatelskich w życiu publicznym, wspierania dialogu obywatelskiego, procesów konsultacji, tworzenia forum debaty publicznej, budowania potencjału organizacji przez kształtowanie wizerunku organizacji obywatelskich w przestrzeni publicznej,
3. Priorytet 4.: Wzmocnienie kompetencji organizacji obywatelskich – zadania realizowane w ramach Priorytetu 4. powinny przyczyniać się do poprawy zarządzania w organizacjach obywatelskich, budowania struktur, tworzenia i doskonalenia zasobów, tworzenia i rozwijania strategii działania organizacji, w tym strategii fundraisingowych, wypracowywania i wdrażania standardów działania organizacji dotyczących np. zarządzania, oceny skuteczności działań organizacji, przejrzystości i otwartości, w tym upowszechniania w przystępny i przejrzysty sposób informacji o prowadzonych działaniach, kosztach i źródłach finansowania, kosztach pozyskiwania funduszy.

Jak wynika z powyższego zakres przedmiotowy zadań, które mogą ubiegać się o dofinansowanie, jest niezwykle szeroki – organizacje pozarządowe adresujące swoje działania do grupy osób starszych mogą zatem również znaleźć tu swoje miejsce. W tym kontekście na szczególną uwagę zasługuje Priorytet 2 Organizacje obywatelskie na rzecz dobra wspólnego, który pozwala na zaproponowanie szerokiego wachlarza działań edukacyjno – aktywizujących dedykowanych seniorom jak również Priorytet 3 Organizacje obywatelskie w życiu publicznym, w ramach którego mogą być zgłaszane projekty wspierające tworzenie i funkcjonowanie lokalnych ciał dialogu obywatelskiego jakimi są gminne rady seniorów jak również rady seniorów na szczeblu powiatu i województwa (ustawa z dnia 9 marca 2023r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o samorządzie powiatowym oraz ustawy o samorządzie województwa , która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2023r., wprowadziła możliwość tworzenia rad seniorów również na szczeblu powiatu i województwa). W kontekście postępującego procesu starzenia się społeczeństwa wspieranie tego typu projektów ze środków publicznych należy uznać za szczególnie ważne i uzasadnione.

W opiniowanym projekcie Regulaminu wskazano również, iż łączna kwota środków na dotacje przeznaczone na realizację zadań dofinansowanych w ramach edycji  wynosić będzie ok. 62 000 000,00 zł. a wysokość dotacji w Priorytetach 2, 3 i 4 – od 50 000zł. do 300 000zł. Istotną zmianą w stosunku do dotychczasowych zapisów regulaminowych jest uzależnienie maksymalnej kwoty dofinansowania przedsięwzięcia od wysokości najwyższego przychodu Oferenta z ostatnich trzech lat oraz stażu funkcjonowania Oferenta (liczonego od daty rejestracji we właściwym rejestrze):

• organizacje zarejestrowane wcześniej, niż 12 miesięcy od daty ogłoszenia konkursu, oraz/lub których najwyższy przychód z trzech ostatnich lat wynosi mniej niż 50.000 zł – do 100.000 zł.
• organizacje, których najwyższy przychód z trzech ostatnich lat wynosił więcej niż 50.000 zł – do 150.000 zł.
• organizacje, których najwyższy przychód z trzech ostatnich lat wynosił więcej niż 150.000 zł – do 300.000 zł.

Podkreślono jednocześnie, iż wkład własny wymagane jest wyłącznie w przypadku ponoszenia w ramach projektu wydatków o charakterze inwestycyjnym.

Wśród innych istotnych zmian ujętych w projekcie Regulaminu wskazać również należy:

• usunięcie kryteriów strategicznych,
• usunięcie ogólnej oceny pomysłu (tzw. oceny literowej),
• dodanie procedury uzupełnienia braków formalnych przez Beneficjenta na etapie oceny formalnej.

Biorąc pod uwagę powyższe Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń UTW przedkłada niniejszym pozytywną opinię do projektu Regulamin otwartego konkursu ofert ogłoszonego w ramach edycji 2025 Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030. Jednocześnie – zgodnie z sugestią sformułowaną w zaproszeniu do udziału w konsultacjach – wnioskujemy o:

1. rozważenie wprowadzenia w ramach Priorytetu II kryterium strategicznego premiującego projekty, w których co najmniej 50 % uczestników będą stanowiły osoby starsze – uwzględniając dynamicznie postępujący proces starzenia się społeczeństwa polskiego i związane z tym procesem liczne wyzwania m.in. w zakresie pobudzania i rozwijania wszechstronnej aktywności osób starszych w tym również w przestrzeni lokalnych wspólnot samorządowych, choćby symboliczna preferencja dla tego typu projektów w naszej ocenie jest niezmiernie pożądana i uzasadniona,
2. rozważenie wprowadzenia w ramach Priorytetu IV kryterium strategicznego premiującego projekty realizowane przez organizacje federacyjne (związki stowarzyszeń) – podmioty o charakterze parasolowym posiadają co do zasady najlepsze rozeznanie potrzeb organizacji III sektora, z którymi na co dzień pracują, co sprawia, iż proponowane w ich projektach wsparcie ma charakter celowany, „szyty na miarę” a zatem może być bardziej efektywne i realnie wpływać na wzmocnienie kompetencji organizacji obywatelskich korzystających z ich usług. Symboliczna preferencja dla tego typu przedsięwzięć pozwoliłaby również wzmocnić pożądane procesy sieciowania organizacji społecznych w naszym kraju – jak bowiem wskazują dostępne badania tylko niespełna 1/3 (ok. 31%) organizacji obywatelskich deklaruje przynależność do związków stowarzyszeń[2], co należy uznać za wynik niesatysfakcjonujący.
3. jak najszybsze uruchomienie procedury konkursowej, co umożliwi rozpoczęcie realizacji projektów wybranych do dofinansowania w I kwartale 2025r.

Wyrażamy nadzieję, iż w przedmiotowym konkursie weźmie również udział liczne grono seniorskich organizacji pozarządowych a projekty zgłoszone przez te podmioty będą miały szansę na pozyskanie wsparcia finansowego niezbędnego do ich realizacji.

---

[1] https://niw.gov.pl/konsultacje-spoleczne-regulaminow-konkursow-edycji-2025-rzadowych-programow-proo-nowefio-oraz-rekomendowanych-standardow-srodowiskowych-realizacji-zadan-publicznych/

[2]https://umwd.dolnyslask.pl/fileadmin/user_upload/Organizacje_pozarzadowe/raporty__badania/2022_Kondycja_organizacji_pozarzadowych._Trendy_2002-2022.pdf (dostęp dnia 01.10.2024r.)

Zadanie publiczne pn. Mocna Federacja – sieciuje, partycypuje, inspiruje! sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 1a.