Opinia do projektu nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Opinia do projektu nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

[read_more]

ADRESAT;

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej

SPRAWA:

Opinia do projektu nowelizacji ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

UZASADNIENIE

W dniu 23 czerwca 2025r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacji zamieszczony został projekt ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (UDER65)[1]. Przedmiotowy projekt obejmuje uregulowanie zasad przyznawania i wypłaty zasiłku pogrzebowego, wprowadzając w tym zakresie istotne zmiany, spośród których na szczególną uwagę zasługują następujące propozycje:

• w typowych przypadkach – kiedy koszty pogrzebu ponosi jeden członek rodziny – ustalenie prawa do zasiłku pogrzebowego oraz jego wysokości nie będzie wymagało wydania decyzji administracyjnej. Zasiłek będzie wówczas wypłacany automatycznie, w stałej, zryczałtowanej wysokości (obecnie 4000 zł, a od 1 stycznia 2026 roku – 7000 zł).
• w przypadkach bardziej złożonych – takich jak współfinansowanie kosztów pogrzebu przez więcej niż jedną osobę lub udział w kosztach przez inne podmioty (np. pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, związek wyznaniowy) – ZUS będzie wydawał decyzję określającą wysokość świadczenia i sposób jego podziału.
•  wprowadzenie jednoznacznej podstawy prawnej dla funkcjonującej w praktyce roli zakładów pogrzebowych jako pośredników w procesie składania wniosków o zasiłek pogrzebowy. Dotąd rozwiązanie to funkcjonowało na podstawie upoważnień, ale nie miało wyraźnego umocowania ustawowego. Proponowane przepisy przewidują, że zakład pogrzebowy – na podstawie pisemnego upoważnienia – będzie mógł złożyć wniosek w imieniu osoby uprawnionej i otrzymać wypłatę zasiłku bezpośrednio na wskazany rachunek bankowy.

Projekt przewiduje również istotne skrócenie terminu wypłaty zasiłku pogrzebowego. W obecnym stanie prawnym termin ten wynosi 30 dni od momentu wyjaśnienia ostatniej istotnej okoliczności. Nowelizacja przewiduje skrócenie ww. okresu do 14 dni, co należy uznać za zasadne i celowe.

Mając na uwadze powyższe Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń UTW po konsultacji z Polskim Forum Seniorów wyraża pozytywną opinię do projektu ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (UDER65). Uproszczenie procedur, skrócenie terminów, jasne uregulowanie roli pośredników oraz podniesienie wysokości zasiłku pogrzebowego od 2026 roku do 7000 zł – to zmiany zasługujące na  pełną aprobatę. W kontekście projektowanych nowych rozwiązań legislacyjnych jednocześnie rekomendujemy:

1. Wprowadzenie systemu automatycznego informowania o możliwości uzyskania zasiłku pogrzebowego, np. w przypadku zgonu osoby pobierającej świadczenie emerytalne – co mogłoby skrócić czas obsługi wniosku i zmniejszyć liczbę przypadków, w których rodzina nie wie o przysługującym prawie;
2. Zwiększenie działań informacyjnych skierowanych do osób starszych, dotyczących zasad ubiegania się o zasiłek pogrzebowy oraz roli zakładów pogrzebowych – np. poprzez broszury, ulotki oraz kampanie informacyjne we współpracy z instytucjami lokalnymi i organizacjami seniorskimi.

Wnosimy o szybkie uchwalenie oraz wdrożenie proponowanych rozwiązań z uwzględnieniem wrażliwości sytuacji osób starszych, które często muszą mierzyć się z organizacją pochówków w trudnych warunkach emocjonalnych i finansowych.

---

[1] https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12399152/katalog/13137990#13137990

Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.