Informacja o sytuacji osób starszych w Polsce

Stanowisko w sprawie nowych kompetencji Ministra ds. Polityki Senioralnej w zakresie przygotowania corocznej Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce, w związku ze zmianą ustawy  z dnia 11 września o osobach starszych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1705, z 2024 r. poz. 834.), która weszła w życie 1 lipca 2024 roku.

[read_more]

ADRESAT:

Minister do spraw Polityki Senioralnej

DO WIADOMOŚCI:

Rzecznik Praw Obywatelskich

SPRAWA:

Stanowisko w sprawie nowych kompetencji Ministra ds. Polityki Senioralnej w zakresie przygotowania corocznej Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce, w związku ze zmianą ustawy  z dnia 11 września o osobach starszych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1705, z 2024 r. poz. 834.), która weszła w życie 1 lipca 2024 roku.

UZASADNIENIE:

Na podstawie ustawy z dnia 15 maja 2024 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji rządowej (Dz. U. 2024 poz.834), która weszła życie 1 lipca 2024 roku, Sejm RP dokonał zmian w wielu ustawach, w tym również w ustawie z dnia 11 września 2015r. o osobach starszych  (Dz. U. z 2015 r. poz. 1705, z 2024 r. poz. 834.) Zgodnie z art.41 wymienionej wyżej ustawy z 15 maja 2024 r. w art. 6 w ust. 2 wyrazy „minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego” zastąpione zostały wyrazami „Minister do spraw Polityki Senioralnej”. Tym samym obecnie za przygotowanie informacji  o sytuacji osób starszych za rok poprzedni i przedstawienie jej corocznie Radzie Ministrów jest odpowiedzialny Minister do spraw Polityki Senioralnej, a Rada Ministrów w terminie do 31 października przedstawia ją Sejmowi i Senatowi RP.

Tryb przygotowania informacji o sytuacji osób starszych określa Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 września 2016 r. (Dz.U z 2016 poz.1530) z którego wynika, że Minister ds. Polityki Senioralnej, najpóźniej do dnia 15 sierpnia danego roku kalendarzowego, winien wystąpić do podmiotów, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych,  w celu pozyskania   informacji i danych, niezbędnych do przygotowania informacji o sytuacji osób starszych, w szczególności określając:

1. ich zakres i rodzaj wskazany w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych;
2. okres, którego mają dotyczyć;
3. termin ich przekazania, nie krótszy niż 21 dni;
4. formę ich przekazania.

W  art. 2 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o osobach starszych monitorowanie sytuacji osób starszych, w oparciu o które sporządzana jest informacja o sytuacji osób starszych za rok poprzedni, jest prowadzone przez organy administracji publicznej, państwowe jednostki organizacyjne oraz inne organizacje zaangażowane w kształtowanie sytuacji osób starszych.

Dotychczas opracowane Informacje o sytuacji osób starszych w Polsce przez Ministra Rodziny i Polityki Społecznej za lata 2015 – 2022 są dostępne na stronie: https://www.gov.pl/web/rodzina/informacja-o-sytuacji-osob-starszych-w-polsce

Obecnie, zgodnie ze zmianą ustawy o osobach starszych,  opracowanie Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2023 i przekazanie jej Radzie Ministrów należy do kompetencji Ministra ds. Polityki Senioralnej.

W związku z powyższym Ogólnopolska Federacja Stowarzyszeń Uniwersytetów Trzeciego Wieku  po konsultacji z Polskim Forum Seniorów:

• postuluje, w nawiązaniu do wystąpienia Rzecznika Praw Obywatelskich Marcina Wiącka do Pani Minister ds. Polityki Senioralnej Marzeny Okły – Drewnownicz (pismo nr XI.503.1.2023.Ach z dnia 25.03.2024)[1], o uwzględnienie w „Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za rok 2023” uwag i propozycji zawartych w wyżej wymienionym piśmie Rzecznika Praw Obywatelskich „m.in. poprzez wprowadzenie odpowiednich mierników i zwiększenie użyteczności i czytelności corocznej rządowej „Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce” , w tym włączenie do monitorowanych obszarów kwestii związanych z przeciwdziałaniem przemocy wobec osób starszych.  Obecnie na mocy tej ustawy [o osobach starszych] rząd zobligowany jest do przedstawiania corocznej informacji o sytuacji osób starszych w Polsce. Dokument ten przedstawia jednak informacje o działaniach instytucji publicznych i ma charakter sprawozdawczy, natomiast sytuacja osób starszych jako taka jest w niej ujęta jedynie w odniesieniu do działalności tych instytucji. W dokumencie tym nie umieszcza się informacji o potrzebach osób starszych w Polsce, ani prognoz dotyczących skali tych potrzeb wnadchodzących latach. W mojej ocenie potrzebne jest opracowanie nowej formuły prezentacji danych i wniosków prowadzących do wzmacniania polityki publicznej w tym zakresie.”[2]
• włączenie Głównego Urzędu Statystycznego do wykazu instytucji publicznych przekazujących materiały do corocznej Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce.

---

[1]dostęp 25.07.2024r.: https://bip.brpo.gov.pl/sites/default/files/2024-04/Do_Minister_ds_Polityki%20Senioralnej_25_03_2024.pdf

[2] ibidem, strona 6-7.

Zadanie publiczne pn. Polskie Forum Seniorów sfinansowano ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju  Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018-2030, Priorytet 4.